Yüksek Sıcaklıkların Sağlığa Riskleri ve Alınabilecek Önlemler
Ülkemizde son günlerde artan yüksek sıcaklıklar, sağlık açısından ciddi riskler oluşturmaktadır.
Sıcak Çarpması ve Risk Grupları
Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Tevfik Özlü, aşırı sıcaklıkların sağlık için büyük bir tehdit oluşturduğunu vurgulamaktadır. Özellikle nem oranının da yüksek olması durumunda risk daha da artmaktadır. En çok risk altında olan gruplar şunlardır:
- Yaşlılar
- Bebekler
- Çocuklar
- Kronik hastalığı olanlar
- Açık havada çalışmak zorunda kalanlar
- Yoğun efor sarf eden kişiler
Bu gruplar için kapalı ve açık ortamlarda sıcak çarpması riski daha yüksektir. Sıcak çarpması, vücudun ısı düzenlemesinin bozulması sonucu vücut ısısının aşırı yükselmesidir. Belirtileri arasında şunlar yer alır:
- Halsizlik
- Bitkinlik
- Yorgunluk
- Baş ağrısı
- Çarpıntı
- Nabzın yükselmesi
- Solunum sıkıntısı
- Bulantı
- Eklem ağrıları
Bu belirtiler özellikle bebeklerde ve yaşlılarda çok hızlı bir şekilde ortaya çıkabilir. En sık görülen vakalar, taşıt içinde bırakılan bebekler ve çocuklardır. Böyle durumlarda taşıt içindeki sıcaklık hızla yükselir ve tehlikeli bir hal alır. Kapalı ortamlarda hava akımı yoksa da benzer riskler oluşabilir.
Açık havada tarım işçileri, sporcular ve askerler gibi yoğun efor sarf eden kişilerde güneş çarpması gelişebilir.
Sıcak Çarpmasından Korunma Yolları
Güneş çarpmasının en sık görüldüğü saatler, güneş ışınlarının dik olarak dünyaya ulaştığı 11.00-16.00 arasıdır. Bu saatlerde doğrudan güneş ışığına maruz kalmaktan kaçınmak ve gölgede kalmak önemlidir.
Kapalı ortamlarda hava akımı sağlamak için pencere ve kapılar açılmalıdır. Fan veya vantilatör kullanarak iç hava kalitesini iyileştirmek de faydalı olabilir. Soğuk klimalar da riskleri azaltmaya yardımcı olur.
Kişilerin kendi risklerini bilmeleri ve buna göre önlem almaları esastır. Güneş altında kalmaktan kaçınmak, kalın ve sentetik giysiler giymemek, bol ve pamuklu giysiler tercih etmek, bol su, ayran ve maden suyu gibi sıvılar tüketmek, dışarı çıkarken şapka ve güneş gözlüğü kullanmak riskleri azaltan önlemlerdir.
Prof. Dr. Tevfik Özlü: "Sıcaklıkların aşırı yükselmesi sağlık için hakikaten bir risktir. Hele bunun yanında nem oranı da fazla ise risk daha da artar. Özellikle yaşlı hastalar için, bebekler için, çocuklar için, kronik hastalığı olanlar için, açık havada çalışmak zorunda olan ve efor sarf etmek zorunda olan kişiler için bu sıcakların tehdidi daha yüksek."